Bilgisayar kullanıcılarının karşılaştığı sorunlar genellikle korkutucu görünse de, çoğu basit adımlarla çözülebilir. İşte en sık rastlanan hatalar ve pratik çözümleri...
1. Mavi Ekran Hatası (BSOD - Blue Screen of Death)
Belirtiler: Aniden mavi ekran, hata kodları (örn: CRITICAL_PROCESS_DIED, IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL)
Nedenleri:
- Sürücü çakışmaları
- RAM arızası
- Güncelleme hataları
- Aşırı ısınma
Çözümler:
1. Güvenli Mod'da Başlatın: Bilgisayarı yeniden başlatırken Shift tuşuna basılı tutun
2. Son Güncellemeleri Kaldırın: Ayarlar > Güncelleme ve Güvenlik > Windows Update Geçmişi > Güncellemeleri Kaldır
3. Sürücüleri Güncelleyin: Aygıt Yöneticisi'nden sorunlu sürücüleri tespit edip güncelleyin
4. RAM Testi: Windows Bellek Tanılama aracını çalıştırın
2. Bilgisayarın Yavaş Çalışması
Belirtiler: Programların geç açılması, donmalar, yüksek fan sesi
Hızlı Çözümler:
- Görev Yöneticisi (Ctrl+Shift+Esc): Yüksek CPU/RAM kullanan uygulamaları sonlandırın
- Başlangıç Programları: Görev Yöneticisi > Başlangıç sekmesinden gereksizleri devre dışı bırakın
- Disk Temizliği: Windows tuşu + R > `cleanmgr` yazın
- SSD Kontrolü: HDD kullanıyorsanız SSD yükseltmesi düşünün
Uzun Vadeli Çözümler:
- Antivirüs taraması yapın
- Windows'u yeniden yükleyin (Ayarlar > Sistem > Kurtarma)
3. İnternet Bağlantı Sorunları
Sorun Tespiti:
Komut İstemi (Yönetici) komutları:
- ipconfig /release
- ipconfig /renew
- ipconfig /flushdns
- netsh winsock reset
Adım Adım Çözüm:
1. Modem ve router'ı 30 saniye kapatıp açın
2. Ethernet kablosunu kontrol edin (kablosuz kullanıyorsanız)
3. Ağ sürücülerini güncelleyin
4. Farklı bir DNS deneyin (Google DNS: 8.8.8.8, 8.8.4.4)
4. "Disk Dolu" Uyarısı
Boş Alan Açma Stratejileri:
Yöntem Kazanılan Alan
Geçici Dosyaları Silme 1-5 GB
Disk Temizliği 5-20 GB
Büyük Dosyaları Taşıma Değişken
OneDrive/Steam Oyunlarını Harici Diske Taşıma Onlarca GB
Gelişmiş İpucu: WinDirStat veya TreeSize Free ile disk kullanımını görselleştirin.
5. Programlar Açılmıyor veya Çöküyor
Temel Adımlar:
1. Yönetici olarak çalıştırın: Sağ tık > "Yönetici olarak çalıştır"
2. Uyumluluk Modu: Özellikler > Uyumluluk > Windows 7/8 modunu deneyin
3. .NET Framework ve Visual C++ Yeniden Dağıtılabilir Paketlerini güncelleyin
4. Programı onarın: Denetim Masası > Programlar > Onar
6. Ses veya Ekran Kartı Çalışmıyor
Ses Sorunları:
- Ses karıştırıcısını kontrol edin (sağ alt köşe)
- Aygıt Yöneticisi'nde sürücüyü devre dışı bırakıp yeniden etkinleştirin
- Varsayılan oynatma aygıtını doğrulayın
Ekran Kartı Sorunları:
- DDU (Display Driver Uninstaller) ile temiz kurulum yapın
- PCIe slotunu ve güç kablolarını kontrol edin
- BIOS'ta entegre grafik kartına geçiş yapıp test edin
Önleyici Bakım İpuçları
Haftalık:
- Disk temizliği
- Virüs taraması
Aylık:
- Sürücü güncellemeleri
- Yedekleme kontrolü
Yıllık:
- Termal macun değişimi ( özellikle laptoplar için)
- Fiziksel temizlik (basınçlı hava ile)
Sıkça Sorulan Sorular
S: Bilgisayarım sürekli kendini yeniden başlatıyor, ne yapmalıyım?
C: Güvenli modda başlatıp son yüklenen programları kaldırın. Isınma sorunu olabilir, fanları kontrol edin.
S: Dosyalarım şifrelendi/erişilemez oldu, virüs mü?
C: Hemen internet bağlantısını kesin, antivirüs taraması yapın. Fidye yazılımı şüphesi varsa profesyonel destek alın.
Sonuç
Bilgisayar sorunlarının %80'i yazılım kaynaklıdır ve evde çözülebilir. Yukarıdaki adımları takip ederek hem zaman hem de teknik servis maliyetinden tasarruf edebilirsiniz. Çözülemeyen durumlarda donanım arızası ihtimalini göz önünde bulundurun.
Bu rehber işinize yaradı mı? Yorumlarda deneyimlerinizi paylaşın!